De bullshit van leiderschapsstijlen

door | apr 30, 2021 | Blog | 0 Reacties

Een klant van mij vertelde dat hij in zijn kast een stapel leiderschapstests had gevonden en wij raakten hierover  in gesprek. 

Hij schrok van mijn reactie toen ik zei dat ik die tests bullshit vond. Natuurlijk heb ik hem uitgelegd waarom ik dat vond en zijn ogen werden groter en groter. 

Want weet jij hoeveel leiderschapsstijlen er zijn?

Ik doe even een kleine opsomming:

Charismatisch leiderschap, transformationeel leiderschap, transactioneel leiderschap, ethisch leiderschap, empatisch leiderschap, dienend leiderschap, spiritueel leiderschap, complex leiderschap, steunend leiderschap, coachend leiderschap, informeel leiderschap, team leiderschap, participerend leiderschap, mensgericht leiderschap, visionair leiderschap, verbindend leiderschap, bezielend leiderschap

Zal ik maar stoppen? 

Oh ja en dan heb je natuurlijk ook nog “the dark side”: narcistisch, machiavelistisch en passief leiderschap. Daar is ook zo’n rijtje van.

Leiderschapsstijlen zijn in de literatuur wel met honderden te vinden. Het probleem met het indelen van gedrag van de leidinggevende in een bepaalde leiderschapsstijl is dat er mega veel overlap is en dat dit onderscheid in de praktijk helemaal niet te maken is. 

Mijn proefschrift ging bijvoorbeeld over ethisch leiderschap.

Ik heb een dikke 4 jaar van mijn tijd aan het proefschrift besteed.

Ik heb er alles over gelezen en bestudeerd. Ik was editor van de sectie leiderschap van het “Journal of Business Ethics” en heb ik de top gestaan van wetenschappelijke leiderschapsjournals. Ik was dus erg goed in het bestuderen van en onderzoeken van ethisch leiderschap.

Ben ik daarmee dan ook een ethisch leider? Nee joh, ik had geen idee. Ik kan er erg goed over vertellen en ook laten zien wat de wetenschap aantoonde. Vind je niet dat wanneer je dit bestudeert dat je het dan ook moet voorleven, moet ervaren hoe dat is in de praktijk? 

Hoeveel leiderschap wetenschappers zijn ook echt inspirerende leiders? 

Ik werd wel een rechtvaardigheidsridder genoemd tijdens de speech bij mijn verdediging, dus het onderwerp ethiek paste me wel goed. Maar dat is weer een ander verhaal. Terug naar de bullshit van leiderschapsstijlen.

Weet jij het verschil tussen authentiek , ethisch en dienend leiderschap bijvoorbeeld? Ik heb het opgezocht en dit is dan wel een artikel wat het probeert uit te leggen: https://www.rug.nl/hrm-ob/bloggen/welkom-in-het-leiderschapsbos-authentiek-dienend-ethisch-of-transformationeel-leiderschap-11-02-2020 / . Maar helpt dit nu in de praktijk? Ik vrees nog steeds niet. Er is echt heel veel overlap. 

Terug naar ethisch leiderschap

Daar mag ik iets van vinden toch? Ethisch leiderschap bestaat bijvoorbeeld uit 7 gedragsdimensies. Focus jij je maar eens op 7 gedragsdimensies, da’s echt niet te doen. En is het alleen laten zien van ethisch leiderschap genoeg voor groei, focus en resultaten. Dus met alleen ethisch leiderschap ben je er niet. Dus dat is niet te doen. De complexiteit neemt toe en je wordt een inconsistente leider en als we ergens niet mee om kunnen gaan als mensen zijn het inconsistente leiders. 

Leven volgens 3 principes is al een opgave.

Weet je trouwens wat jouw 3 principes in het leven zijn?

Onderzoek de principes waarop jij je leven baseert:

“Wat is je reden voor bestaan” en “waar wil je naar toe” zijn fundamentele vragen, die helaas veel te weinig kunnen worden beantwoord door directie en management teams. In plaats van deze essentiële vragen te stellen, volgen we weer een leiderschapstraining. En als ik dan vraag wat heeft het opgeleverd? Dan krijg ik antwoorden als leuk, bewustwording, interessant, we hebben lol gehad. Allemaal prachtig, maar er is dus in wezen niets veranderd. Niet aardig, wel eerlijk. 

Een ander voorbeeld van een organisatie dat aan de slag ging met ethiek en leiderschap

Ze hadden externe ingevlogen. En er was heel veel tijd en energie ingestoken. En ook daar stelde ik de vraag wat heeft het opgeleverd? Ja we hebben het thema op tafel gelegd en iedereen weet dat we het belangrijk vinden. Deze directeur haalde diep adem. Als ik echt eerlijk ben, is er niet zoveel veranderd en staat het vooral mooi op onze website te pronken.

Want echt veranderen dat doet een beetje pijn. Dat is ongemakkelijk.  Veranderen gaat niet vanuit leiderschapsstijlen. Dit zijn weetjes en modellen en die voeden ons rationele en feitelijke brein. Super interessant, maar zet geen zode aan de dijk. 

En nu Karianne? Goeie vraag! 

Als we nu eerlijkheid nemen als principe.

Ik weet nog goed dat mijn zoon mega blij was met zijn nieuwe vrachtauto. Hij kwam naar me toe, ‘mama dit is echt de allermooiste vrachtauto van de hele wereld. Mama, vind jij hem ook zo mooi?’  

Poeh dat was even slikken. Ik haalde diep adem en zei:  ‘ik heb niet zoveel met vrachtauto’s, sorry. Ik ben wel heel blij voor jou dat jij er echt helemaal blij mee bent’. Hij was teleurgesteld. Hij wilde natuurlijk dat ik zijn vrachtwagen ook geweldig vond. Na 15 minuten kwam hij terug, ‘mama wat vind jij dan geweldig?’ Ik zei: ‘mensen’. Hmmm oke, dacht hij. En de dagen erna hebben we daar regelmatig over gesproken. (oh ja misschien leuk om te weten dat hij 2,5 jaar is).

Het gaat over eerlijk zijn en dat ook uitspreken.

Zelfs als het super super moeilijk is.  Leiderschap in een vorm van een beetje van dit en een beetje van dat, dat gaat niet werken. En leiderschapsstijlen werken dat wel een beetje in de hand. Je wilt leiderschap tonen om beweging, vooruitgang, resultaten en sociale impact te hebben. Kijk eens naar wie jij inspirerend vindt. Zijn dat leiders die zich eerlijk uitspreken ook als deze mening afwijkend is? En ja, dat heeft consequenties. 

Pikkepokke eerlijk zijn naar jezelf

Voel je hoe belangrijk deze is. Ik neem mezelf maar weer even als voorbeeld. Mijn coach zei tegen me: schrijf toch dat artikel over leiderschapsstijlen. Dit is een eerlijk artikel en voel daarmee de kwetsbaarheid. Want deze mening wordt niet door iedereen gedeeld. Ik weet zeker dat een aantal van jullie het totaal niet met me eens zullen zijn. Ik voel hier veel bij, een echt kippenvelmomentje, zeg maar. 

Ik zie het voor me en dus doe ik het ook, ook al is deze vorm van eerlijkheid, spannend. Daarin ben ik dan dus ook heel eerlijk. Dat gaat over 100% verantwoordelijkheid nemen. Waarbij ik dit niet doe, omdat mijn coach het zegt. Maar omdat ik aan alles voel, dat dit is wie ik ben en waar ik 100% achter sta. Als wetenschapper, als coach en als mens. 

Want een echt jeukmoment is als iemand zegt jij dat moest ik van die en die doen of zo doen we het nu eenmaal altijd. Daar ben je toch zelf bij? Lekker makkelijk. Dus 100% eerlijkheid en 100% verantwoordelijkheid. 

Tuurlijk heb ik het ook wel eens gedaan op de manier waarop anderen het doen.  Iets gedaan wat niet bij me past. Werkte natuurlijk geheel niet en daar heb ik ook de anderen niet de schuld van gegeven. Ik had trouw moeten blijven aan wie ik ben en aan mijn principe eerlijkheid. Leren en volgende keer anders doen! Belangrijke leiderschapsles.

Echte leiders weten 1 ding

Leiderschap begint bij jezelf. 

Begin maar eens met je hardnekkigste patroon aan te pakken. 

Een klein alledaags voorbeeld. Ik had last van mijn linkerschouder en dat werd maar niet beter. 

Ik ging naar de fysio en die ging met mijn schouder aan het werk. En  het ging iedere week meer pijn doen. Hij zei dat het erbij hoorde en dat het daarna minder werd. Dat gebeurde niet. Ik ben gestopt bij d fysiotherapeut en overgestapt naar accupunctuur. 

Er zat blijkbaar iets klem in mijn been. 3 behandelingen en het probleem en de pijn waren opgelost.

Moraal van het verhaal, de oplossing zat niet daar waar het probleem zat. 

  • Welke probleem ervaar je in je leiderschap? 
  • Is het daarmee een leiderschapsprobleem? 
  • En is de oplossing leiderschap of iets anders?
  • Welk patroon veroorzaakt het probleem?
  • Hoe kun je dat patroon doorbreken?

Ga dat vervolgens doen. 

Dát is leiderschap. Er zijn maar weinig mensen die dat echt durven. 

Blijf dichtbij jezelf, op je eigen wijze en dan komt het “leiderschap” (zoals het gezien wordt in anderen motiveren, inspireren, coachen etc) vanzelf. 

Deze les in principes, eerlijkheid en het doorbreken van patronen heb ik niet geleerd door 4 jaar in de wetenschappelijke artikelen te zitten. 

Dat zijn levenslessen die ontstaan door met je poten in de klei te staan en trouw te zijn aan jezelf. 

Hier een mooi voorbeeld: “Ik had ooit een manager die van HR de nieuwe leiderschapskills met ons, zijn team, moest delen. Aan het einde van de presentatie grapte hij: “Blij dat ze dat in mijn tijd niet hadden, want dan had ik het nooit zover geschopt.” Als ik terugblik op ruim dertig jaar werkervaring was hij by far de beste leider die ik ken. Hij kende zijn kwaliteit en zijn beperking en was slim genoeg om zichzelf te verrijken met mensen die goed waren op het vlak waar hij in gebreke bleef.”

Ik hoop dat dit schrijven je weer een stapje verder helpt in jouw leiderschap. 

Hoe ik je verder kan helpen?
Ik hoop dat dit artikel je weer een stapje verder brengt in jouw leiderschap. Om je daarbij te helpen, organiseer ik eenmalig een hele speciale lunch&learn sessie op vrijdag 14 mei van 12.00 tot 13.00 uur. Deze lunch&learn is gratis en
online (via zoom) en staat helemaal in het teken van leiderschap en leiderschapsstijlen. We gaan in discussie over het thema van het artikel.
Het wordt leuk en luchtig. Neem je bammetjes mee.
Executive coaching voor directeuren en beslissers

Het is dus een interactief uur met gelijkgestemden waarin je mij jouw vragen, gedachten of struggles over leiderschap kan vertellen.
Voel jij dat je hierbij wilt zijn, stuur dan even een mailtje
naar karianne@acil.nl dan zorg ik ervoor dat je de zoomlink en verdere informatie ontvangt.

Je las een blog van Karianne van Kalshoven.

Executive coach voor directeuren en beslissers.

Reageren op deze blog vind ik leuk en delen mag altijd!

Meer artikelen

Lees ook: Effectief en met Energie vergaderen
Lees ook: 15 Reflectie vragen

Lees ook: Hoe je een ruzie ook kunt oplossen 

Samen aan de slag?

Boek hier een gratis inspiratiesessie 

En verder

Wie is Karianne  

Wil jij mijn berichten direct in je mailbox ontvangen?

Meld je dan hieronder aan voor mijn nieuwsbrief

LAAT HIERONDER EEN BERICHT ACHTER

0 reacties

Een reactie versturen

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Wil jij ook inspirerend zijn tussen de hakken en stropdassen?

Zorg dan dat je mijn maandelijks berichten krijgt die ook jou gaan inspireren en ontvang mijn gratis e-book met 4 kritische spiegelvragen om je inspiratie weer op gang te helpen. 

You have Successfully Subscribed!